Knjiga Dragomira Bondžića u izdanju Arhipelaga: Ruski emigranti profesori Beogradskog univerziteta

Beograd, 3. aprila 2024. – Knjiga istoričara Dragomira Bondžića Ruski emigranti profesori Beogradskog univerziteta objavljena je nedavno u zajedničkom izdanju Arhipelaga i Instituta za savremenu istoriju iz Beograda u ediciji Vreme i priča.
Knjiga istoričara Ruski emigranti profesori Beogradskog univerziteta je istoriografska studija o ruskim emigrantima koji su posle Oktobarske revolucije postali profesori Beogradskog univerziteta.
Napuštajući Rusiju i odlazeći u emigraciju zbog novih vlasti, posle Oktobarske revolucije i građanskog rata u Rusiji, ruski emigranti, među kojima se nalaze i mnogobrojni vrhunski intelektualci iz različitih oblasti, naseljavaju evropske zemlje, među njima i Kraljevinu Jugoslaviju. Neki od tih emigranata postaće neki od najpoznatijih profesora Beogradsko univerziteta na kome će predavati godinama i decenijama.
Prvi deo knjige je istoriografska studija o Beogradskom univerzitetu do 1918. godine, potom o dolasku ruskih emigranata i o njihovoj ulozi u razvoju Beogradskog univerziteta između dva svetska rata. Autor se bavi sudbinom ruskih emigranata profesora Beogradskog univerziteta u Drugom svetskom ratu, kao i u godinama i decenijama posle Drugog svetskog rata. Neki od njih će u novim političkim okolnostima biti prinuđeni da napuste Beogradski univerzitet ili čak da napuste tadašnju Jugoslaviju i odu dalje na Zapad.
Drugi deo knjige Ruski emigranti profesori Beogradskog univerziteta su biografski portreti ruskih emigranata profesora Beogradskog univerziteta (Filozofski fakultet, Pravni fakultet, Tehnički fakultet, Bogoslovski fakultet, Poljoprivredno-šumarski fakultet, Medicinski fakultet, Farmaceutski fakultet, kao i Filozofski fakultet u Skoplju i Pravni fakultet u Subotici koji su u to vreme bili u sastavu Beogradskog univerziteta).
Knjiga Dragomira Bondžića Ruski emigranti profesori Beogradskog univerziteta je jedinstvena knjiga o nedovoljno istraženoj temi. U ovoj knjizi dobijamo važnu rekonstrukciju jednog dramatičnog vremena punog prevrata i emigranata, rekonstrukciju jedne intelektualne istorije i rekonstrukciju istorije jedne zemlje.
– U knjizi je prikazan je dolazak ruskih emigranata na Beogradski univerzitet i način angažovanja na pojedinim fakultetima i potom je detaljno i analitički predstavljena brojnost i struktura ruskih emigranata nastavnika i pomoćnog nastavnog osoblja na Beogradskom univerzitetu u celom periodu od dolaska prvih emigranata 1919. do penzionisanja i odlaska sa životne scene poslednjih predstavnika mlađih emigranata krajem 20. veka. U tri posebne celine detaljno je analiziran i predstavljen naučni, stručni i društveni, politički i kulturni život ruskih emigranata nastavnika Univerziteta u periodu Kraljevine Jugoslavije, zatim njihov život i rad i stradanje tokom Drugog svetskog rata, a na kraju život i rad u socijalističkom periodu, naučni doprinos i biološko osipanje tokom druge polovine 20. veka – kaže Dragomir Bondžić u predgovoru knjige.
Autor knjigu započinje motom preuzetim iz Roman o Londonu Miloša Crnjanskog: „…A siromašni, stari, kosmati, ruski profesori, napuniše, u tuđini, knjigama, katedre i univerzitete, kao nekad Grci, kad je Konstantinopolj pao…“
Dragomir Bondžić (Kruševac, 1973) je naučni savetnik u Institutu za savremenu istoriju. Bavi se istorijom Jugoslavije i Srbije u 20. veku, a posebno razvojem nauke, prosvete i kulture, istorijom Beogradskog univerziteta, odnosom države i intelektualne elite, međunarodnim naučnim vezama u vreme Hladnog rata, školovanjem studenata iz nesvrstanih zemalja u Jugoslaviji i nuklearnom politikom Jugoslavije.
Objavio je osam monografija, među kojima su: Beogradski univerzitet 1944–1952, Univerzitet u socijalizmu: visoko školstvo u Srbiji 1950–1960, Misao bez pasoša. Međunarodna saradnja Beogradskog univerziteta 1945–1960. i Između ambicija i iluzija. Nuklearna politika Jugoslavije 1945–1990.