Srpske diplomate u vrtlogu istorije
Beograd, 1. marta 2016. – Knjiga Duška Lopandića Vreme sjaja, vreme tame, objavljena u izdanju Arhipelaga, predstavlja istoriju srpske diplomatije u 30 autentičnih istorijskih priča. Govoreći o „diplomatama u vrtlogu istorije“, kako i glasi podnaslov ove uzbudljive i odlično naopisane knjige, Lopandić u svojoj knjizi obuhvata ogromno istorijsko vreme, dramatične promene u njemu, uključujući i promene u diplomatskom poslu, kao i portrete najvažnijih srpskih diplomata koji su svojim radom obeležili neke od ključnih događaja u srpskoj istoriji.
Knjiga Duška Lopandića Vreme sjaja, vreme tame je diplomatska istorija Srbije od XIII veka do početka Drugog svetskog rata napisana kroz uzbudljive i iznijansirane portrete najvažnijih srpskih diplomata u tom periodu: od kralja Milutina, preko dubrovačkih poklisara i Save Vladislavića, Dositeja Obradovića i Petra I Cetinjskog, prote Mateje Nenadovića i Ilije Garašanina, Jovana Ristića i Stojana Novakovića, do Branislava Nušića i Milana Rakića, Nikole Pašića i Milovana Milovanovića, Jovana Dučića i Jovana Jovanovića Pižona, Miloša Crnjanskog i Stanislava Vinavera, kralja Aleksandra Karađorđevića i kneza Pavla, Milana Stojadinovića i Iva Andrića.
Junaci ove knjige su i vizantijski poslanici na dvoru kralja Milutina u XIII i XIV veku, lutajući vitezovi i diplomate u doba renesanse, srpske kapućehaje i deputati u Istanbulu, poslanici i diplomate ustaničke Srbije, srpski predstavnici u Beču 1814. i 1815. godine, učesnici devet deputacija kneza Miloša u Carigradu, ali i neki od jugoslovenskih konzula i diplomata koje su nacisti uhapsili i deportovali u logore u Nemačku i Italiju.
Među najuzbudljivije stranice ove jedinstvene knjige spadaju poglavlje o jednom mesecu u životu Jovana Jovanovića Pižona, srpskog poslanika u Beču, od Sarajevskog atentata do objave rata 28. jula 2014. godine, ili pak poglavlje o konačnom odbrojavanju u toku deset dana između 27. marta i bombardovanja Beograda 6. aprila 1941. godine, pri čemu se uporedo prate diplomatski događaji na nekoliko pozornica: Beograd, Berlin, Rim, Vašington, Moskva. Izuzetno snažnu sliku daje i poglavlje o „kraju jednog sveta“ koje opisuje sliku diplomata izbeglica na rubu Evrope u Lisabonu 1941. godine, posle početka Drugog svetskog rata, kapitulacije zemlje i sloma jednog sveta.
Predstavljajući istoirju srpske diplomatije preko portreta i sudbina velikih diplomata ili pak diplomata koji su se našli usred velikih istorijskih događaja, Lopandić predstavlja kako njihovu diplomatsku ulogu tako i njihovu ljudsku sudbinu. To je pogotovu očigledno kada piše o proti Mateji, Milovanu Milovanoviću, Milanu Rakiću, Jovanu Dučiću ili Ivu Andriću.
– Ova knjiga posvećena je onim ljudima i njihovima sudbinama, poreklom iz Srbije i naših krajeva, koji su se u različitim epohama i pod različitim uslovima bavili poslom, zanimanjem i veštinom koji se ukratko naziva diplomatija, a koji se definiše kao delatnost predstavljanja jednog suverena ili jedne zemlje u inostranstvu, odnosno veština pregovaranja sa strancima i stranim državama, kao i delatnost vođenja međunarodnih poslova jedne zemlje. Ovo su priče o ljudima koji su, u većoj ili manjoj meri, uticali ili pokušali da utiču na društvena zbivanja oko sebe, odnosno na ono što se naziva tokom istorije. Sa sudbinama pojedinih ličnosti prikazane su i prilike u kojima su živeli i okolnosti u kojima su radili. Pojedinac i istorija. Sjaj i beda ljudske sudbine i njegovih dela viđenih u svetlu prolaznog vremena. Vreme diplomatskog uzdizanja i pobeda i vreme neminovnih, neizbežnih nedaća i poraza. Vreme sjaja i vreme tame – kaže Duško Lopandić povodom svoje knjige Vreme sjaja, vreme tame.
Napisana kao knjiga o diplomatskom umeću, o velikim usponima i porazima, o istorijskim dramama i izazovima, knjiga Duška Lopandića pokazuje kako diplomatska istorija izgleda kao uzbudljiva priča.
Poznat kao profesionalni diplomata i stručnjak za evropsko pravo i međunarodne odnose, Duško Lopandić je napisao čitav niz knjiga iz oblasti popularne istorije, od kojih su najpoznatije: Letopis velikih župana, Purpur imperije, Likovi i priče iz srpskog srednjeg veka, Dinastije koje su vladale Evropom i Bitke za Balkan.
